Blog de Enrique G. Souto

«A maxia galega ten un gran nivel dentro e fóra das nosas fronteiras«

Acaba de cumprir 50 anos no mundo da maxia, do ilusionismo, e nel é Antón, o Mago Antón, decano dos ilusionistas galegos e en galego. Chamar chámase Antón López Rivas e é un lucense de Castroverde, da colleita de 1956. O sábado, 13 de xuño, a taberna cultural A Despensa do Saa entregaralle o seu premio Mil Primaveras Máis, na súa segunda edición, como recoñecemento a cincuenta anos de exercicio profesional e a ter feito da maxia unha ferramenta de orgullo lingüístico. Di que el, que leva cinco décadas sorprendendo, esta vez foi el o sorprendido con este premio, representado nunha placa deseñada polo artista Leandro, que na súa primeira edición recibiu a escritora Marica Campo. A día de hoxe, di, «a maxia galega ten un gran nivel dentro e fóra das nosas fronteiras».

Enrique G. Souto

Lugo, xuño 2026

–No 2025 celebrou os seus 50 anos no mundo da maxia, e fíxoo cun espectáculo no Magomóbil. Para este verán, que ofrecerá ao seu público?

–Chegar a este cincuenta aniversario é, por riba de todo, unha celebración da vida e un motor incrible para seguir creando. Por iso, este verán o Magomóbil ten por diante unha viaxe apaixonante. Levo na equipaxe propostas moi coidadas, e a que marca o paso é, sen dúbida, ’50 (1975-2025)’. É unha homenaxe emocional e autobiográfica por este medio século de traxectoria, deseñada para festexar este fito coa xente no Magomóbil e crear unha proximidade total co espectador. Esa necesidade de achegar a maxia ao noso rural enlázase de xeito natural cun dos nosos clásicos en ruta, ‘A Volta a Galicia en 313 Concellos’, co que seguimos empeñados en recuperar as nosas orixes escénicas e levar o asombro ata o último recuncho. Pero se hai un proxecto que nestes intres me emociona profundamente é ‘Mil Maxias Máis’. Xusto agora que imos recibir ese fermoso premio ‘Mil Primaveras Máis’, sinto que esta proposta é a nosa achega máis vital: unha homenaxe a Álvaro Cunqueiro, onde facemos maxia da boa a partir das nosas palabras e a nosa historia, demostrando a tódolos públicos que o galego é un idioma perfecto para comunicar.

Cambiando totalmente de rexistro, e pensando xa de cara ás festas do Nadal, tamén temos a proposta de ‘L.E.D. (Levitación, Escapismo e Desaparición)’. É o noso salto á vangarda, un espectáculo sensorial onde a tecnoloxía e a poesía visual son o fío condutor para desafiar as leis da física, lembrando que no Magomóbil o imposible se fai posible.

E xa para rematar, agora mesmo estamos en plena produción dunha futura montaxe para o Xacobeo: ‘Cagliostro. Unha historia de maxia no Camiño’. Trátase dunha inmersión teatral nas lendas dos peregrinos apoiada nos cantares de cego.

Estou seguro de que seguirei facendo maxia mentres poida, o que non quero saber é ata cando.

–Cincuenta anos de oficio, son moitos, dan unha perspectiva moi ampla en calquera actividade profesional. Vostede é o decano dos ilusionistas galegos, como ve hoxe o seu campo profesional en Galicia?

Cando levas medio século neste oficio e che colgan a etiqueta de decano, o mínimo que podes facer é mirar ao teu redor cun orgullo inmenso. Podo dicirche que a maxia galega ten un gran nivel dentro e fóra das nosas fronteiras. O noso particular ‘salto de xigante’ demolo no 2006, cando creamos a Asociación de Magos Profesionais de Galicia. Tivemos a teima irrenunciable de que o ilusionismo tiña que xogar na mesma liga e ter o mesmo status que a danza, o teatro ou a música. Hoxe, vinte anos despois, temos unha canteira de novos magos que é unha marabilla e un público con moita cultura máxica. Iso non cae do ceo; é o resultado de moitos anos enchendo o país de festivais internacionais, xornadas máxicas, xiras e circuítos que levaron o asombro ata o último recuncho. O primeiro paso xa é unha realidade co Museo da Maxia de Galicia en Compostela, pero como o noso oficio vai de facer posible o imposible, eu sigo confiando en que esa gran Casa da Maxia coa que tanto levamos soñando acabará por aparecer na nosa terra para que se coñeza ao Conde de Waldemar, a Lorc &July, a  Xosé Manuel Carballo, e a tantos outros que foron parte da historia da maxia en Galicia.

–Ao longo da súa traxectoria hai espectáculos de diverso formato. A día de hoxe, cal deles é o seu preferido?

–Iso é case tan difícil coma pedirme que escolla a un fillo por riba dos demais! Ao longo de medio século toquei case todos os paus: fixen algúns programas especiais de maxia para a Televisión de Galicia, actuei no meu teatro- carpa  con ‘Merlín e Familia» e » Vía Láctea» e  traballei en formatos máis pequenos. Pero se teño que ser honesto, o formato que me roubou o corazón para sempre e que me define como ilusionista é o do noso camión, o Magomóbil. É un espazo que permite que a maxia sexa un acto íntimo, case de confidencias, e á vez ten esa maxia social de poder levar un teatro de primeira liña ata a aldea máis pequena do país. E se me premes para escoller un título concreto a día de hoxe, teño o corazón dividido. Por unha banda, o espectáculo ’50’ é o meu preferido no plano emocional, porque me permite viaxar pola miña propia vida cada vez que subo ao escenario. Pero pola outra, ‘Mil Maxias Máis’ é o que sinto como o máis urxente e necesario na actualidade, porque naceu coa misión vital de protexer a nosa lingua e pasarlle o relevo á xente nova. Diríache que o meu preferido é sempre aquel que consegue que o público marche para a casa cun sorriso e un chisco máis namorado do noso.

–O accidente que estivo preto de custarlle a vida, nun número de inmersión acuática, marcou dalgún xeito o resto da súa carreira ata o día de hoxe?

–Mentiría se che dixese que un susto desas dimensións non te cambia por dentro. Cando te dedicas ao escapismo e xogas constantemente cos límites da física e da resistencia humana, es plenamente consciente do risco; pero cando eses límites che devolven a xogada de xeito tan brutal, a túa perspectiva vital dá un xiro completo. Aquel episodio na auga marcoume, por suposto, pero quizais non do xeito que moita xente podería pensar. Lonxe de acovardarme ou de sementar en min a idea da retirada, o que fixo foi encherme dun respecto aínda máis profundo por esta arte e polo valor incalculable de cada minuto que pasamos aquí. Deume unha consciencia absoluta do fráxiles que somos e, paradoxalmente, iso inxectoume moita máis fame de vida e máis paixón por seguir subindo ao escenario cada día. Ao final, o ilusionismo vai precisamente diso: de desafiar o que parece imposible. Aquel día o imposible case me gaña a partida, pero aquí sigo, coa mesma enerxía e disposto a seguir abraiando ao público mentres o corpo aguante.

–Como é que un neno nado en Castroverde en 1956 decide dedicar a súa vida á maxia? Teño lido que unha actuación do mago Xosé Manuel Carballo, que sería o seu primeiro mestre no mundo do ilusionismo, foi determinante na súa decisión…

–Cruzarme con Xosé Manuel Carballo foi como se alguén, de súpeto, acendese un foco nun cuarto que estaba ás escuras. Carballo non era un mago calquera; era un cura, un dinamizador cultural incansable e, por riba de todo, un namorado profundo de Galicia.Ver a súa actuación foi unha revelación absoluta, porque me ensinou a lección máis valiosa de toda a miña carreira: que o asombro non necesitaba falar linguas alleas nin copiar modelos afastados. El demostroume que a ilusión podía e debía expresarse no noso galego, bebendo das nosas propias raíces e da nosa idiosincrasia. Iso foi o que me deu o pulo definitivo para arrincar. De feito, grazas a esa influencia, os meus primeiros pasos non foron coa variña, senón coa ventriloquía, subindo aos palcos a Facundo, un boneco labrego que usaba a nosa retranca natural para dicir en voz alta as verdades que naquela época da Transición case ninguén se atrevía a pronunciar. Carballo foi o mestre que me fixo ver que se pode facer unha maxia universal sen esquecer nunca de onde vés.

–Como se atopa o seu alter ego Facundo? Recorde, por favor, como naceu este coprotagonista dos seus espectáculos dende os tempos en que dirixirse ao público en galego, dicindo segundo que cousas, podía supoñer algúns problemas… –Facundo hoxe goza dun retiro dourado e moi merecido no seu baúl, pero segue coa mesma retranca de sempre e non perde detalle do que pasa no país. Ás veces aínda o sinto resmungar! A súa historia é, no fondo, o reflexo dunha época moi complexa. Naqueles anos setenta, subirse a un palco a facer espectáculos integramente en galego non era só unha rareza artística, era case un acto de desobediencia civil. O gran ‘truco’ de Facundo era a súa propia natureza: ao ser un boneco de madeira, un labrego que non tiña pelos na lingua, tiña licenza poética para dicir barbaridades e verdades como puños que a min, como humano de carne e óso, me custarían un desgusto serio coas autoridades ou acabar no cuartelillo. El era o meu escudo e a miña coartada perfecta para a crítica social. Claro que houbo tensións, miradas de esguello e rexistros de nomes, pero o asombro e o humor teñen un poder invencible para desarmar aos censores. O pobo conectou ao instante con aquela voz que falaba coma eles e dos seus problemas reais. Aquel atrevemento acabou valéndolle a Facundo —a un simple boneco!— unha mención especial nos Premios da Crítica de Galicia no ano 78. Foi a constatación definitiva de que a nosa lingua servía para facer rir, para pensar e, sobre todo, para ser libres.